Inki kele “Mala” ya Sichuan?
Kikuku ya Sichuan mezabanaka sambu na ntomo na yo ya ngolo mpi bikalulu na yo ya kuswaswana, ntomo ya kuluta kuzabana kele ntomo ya “ba epice.” Ntomo yai ya me swaswana ke vukisaka kima ya ke lembisaka nitu (ma) mpi kima ya ke pesaka ntomo (la), yo ke salaka nde ntomo kuvanda bonso tiya mpi tiya na zulu ya ntomo. Kuwa mpasi kekatukaka na bambuma ya pidipidi ya Sichuan, kansi nsudi ya kitoko kekatukaka na kusadila bapidipidi ya kuswaswana. Ntomo me zabana kaka ve na Chine kansi mpe na bansi mingi, na bantu mingi ke sosaka kiese ya kitoko mpe ya kimpika ya madia ya bima ya nsunga.
Mosi ya mitindu ya bantu mingi ke monaka ntomo ya bima ya nsunga kele na nzila ya madia ya sukadi mpi madia ya kitoko. Bantu ke kumaka kuzola mingi madia ya sukadi ya Sichuan, yo ke pesaka bantu mutindu ya mbote mpi ya kitoko ya kusepela ti ntomo yai ya kuswaswana. Banda na fufu ya mbala ya nsudi ya kitoko tii na ngombe ya nsudi ya kitoko, madia yai ya sukadi ke pesaka mutindu ya nswalu mpi ya pete ya kulungisa nzala na nge ya ntomo ya ngolo mpi ya tiya ya madia ya Sichuan. Na zulu ya mambu yai, ba-base ya nzungu ya tiya, mika mpi madia ya nkaka ya kitoko yina kele ti bima ya kitoko ke pesaka bantu nzila ya kusepela ti ntomo ya mpasi ya madia ya Sichuan kukonda kudibongisa na mutindu mosi ya ke lembisaka nitu.
Na zulu ya madia ya sukadi mpe ya pete, ntomo ya bima ya nsunga ke talanaka mingi na bima ya musuni mpe bima ya kuyoka. Mu mbandu, nzungu ya tiya ya nsunga ya Sichuan kele madya yina bantu kezolaka mingi yina kevandaka ti misuni mpi bandunda ya mutindu na mutindu yina bo melamba na supu ya nsunga mpi ya nsunga ya kitoko. Ntomo ya ngolo mpi ya ngolo ya Mala ke kumisaka kitoko mutindu ya kudia na kimvuka, yo yina bantu yina ke sepelaka ti madia ya tiya ke zolaka yo mingi. Diaka, bo lenda sadila bima ya kitoko bonso mafuta ya chili mpi mungwa ya pidipidi ya Sichuan sambu na kuyika bima ya kitoko mpi ya ke lembisaka nitu na madia ya mutindu na mutindu, banda na bafrite tii na supu.

Yo vanda madia ya fyoti, bima ya musuni, madya ya petepete to bima ya kuyoka, ntomo ya epice kelanda na kubenda bantu yina kezolaka madya na inza ya mvimba. Kuvukisa na yo ya kuswaswana ya bima ya epice ke salaka nde yo vanda ti ntomo yina muntu lenda vila ve, mpi yo ke kumisaka kisika na yo ngolo na mambu ya kulamba na ntoto ya mvimba.













